تبليغاتX
تکنیک های ارتباطات

دوشنبه 1387/06/11

آيا خبرنگاران براي شام مي‌آيند؟

در حالی که بحث بر سر نتایج کاروان ورزشی ایران در المپیک پکن در تهران جریان داشت، در پکن بحث بر سر این که خبرنگاران در ضیافت شام سفیر شرکت می کنند یا نه موضوع خبری بود. یک خبر درباره  قهر خبرنگاران و یک خبر درباره آشتی آن ها از قول خبرنگار یک  خبرگزاری نیمه رسمی منتشر شد و در این گیر و دار کار ارزیابی و گزارش درباره چگونگی عملکرد کادر فنی شرایط برگزاری اردو ها می ماند برای بعد از مسابقات، آن هم در قالب ناگفته ها و از زبان ورزشکاران.

کار رسانه ای درباره ورزش و خبرنگاری و روزنامه نگاری ورزشی در ایران در دهه ۷۰ و ۸۰ از لحاظ کمی به سرعت گسترش یافت. تعداد روزنامه ها و هفته نامه ها و خبرنگاران ورزشی بیشتر شد و کار به آن جا رسید که هر باشگاه بزرگ یا نهاد ورزشی یک رسانه مکتوب رسمی یا غیررسمی برای خود سازمان داد. به تدریج جناح بندی های ورزشی در ایران به دنیای خبرنگاران راه یافت و فضای رسانه های ورزشی به بخشی از مناسبات ورزشی کشور تبدیل شد.

در دو سال گذشته این وابستگی به آن جا رسیده است که حتی «سازمان تربیت بدنی» به طور مستقیم یا با واسطه «وزارت ارشاد» از رسانه ها می خواهد که به چه چیزهایی نپردازند و یا بپردازند.

برای پوشش خبری بازی های «المپیک پکن» به همراه کاروان ورزشی ایران به طور سازمان یافته و بر اساس اعلام «سازمان کمیته ملی المپیک» ۵۰ خبرنگار و عکاس و تصویر بردار از ایران به چین رفتند که از این میان ۱۵ نفر خبرنگار و عکاس نشریات و ۳۵ نفر خبرنگار و تصویر بردار وابسته به «سازمان صدا وسیما» بوده اند.

با وجود توسعه کمی و سازمانی رسانه های ورزشی، کار آموزش رسانه های ورزشی مستقل از آموزش های عمومی روزنامه نگاری و روابط عمومی چندان توسعه نیافت. به این ترتیب بسیاری از رسانه های ورزشی به ابزار جنگ قدرت در عرصه افکار عمومی تبدیل شدند. همچنین تمرکز فعالیت تخصصی این خبرنگاران همچنان بر فوتبال و کشتی و در چند سال اخیر چند رشته دیگر است و بسیاری از رشته های ورزشی دارای روزنامه نگار یا مفسران متخصص نیستند.
شاید درنتیجه چنین شرایطی باشد که در حال حاضر خبرها و گزارش های روزنامه نگاران ایرانی از توضیح کارشناسی آنچه در المپیک پکن رخ داد باز مانده اند. حتی برخی از اخبار نشان دهنده آن است که فضای ارتباطی این خبرنگاران با ورزشکاران هم چندان رضایت بخش نیست و کار را به
طعنه زدن به ورزشکاران در کار خبری کشانده است.

همچنین در سال های اخیر توجهی به آشنا ساختن روزنامه نگاران ورزشی با پیشرفت های روزنامه نگاری ورزشی در سطح جهانی دیده نمی شود. یک بخش رسانه ای در «کمیته ملی المپیک» وجود دارد که برخی روزنامه نگاران باسابقه ورزش در ایران مانند «منوچهر زندی» و «سیامک قلیچ خانی» و «پژمان رهبر» در آن عضویت دارند اما به نظر می رسد این بخش دارای اثر گذاری محدودی است و می توان نمونه ای از عدم مدیریت رسانه ای را در سازمان دادن
مصاحبه خبری «دبیر کمیته ملی المپیک ایران» دید که آشکارا در گلایه از باخت ورزشکاران ایرانی و در تقابل با اصول بنیادین جنبش المپیک، از هدر رفتن سرمایه ۸ میلیارد تومانی هزینه شده برای آماده سازی ورزشکاران سخن گفته است.

ارتباط حرفه ای روزنامه نگاری ورزشی ایران با نهاد های بین المللی روزنامه نگاری ورزشی ارتباطی دیرینه است اما متاسفانه در حد صدور کارت های بین المللی معرفی روزنامه نگاران محدود شده است و  شرکت در دوره های آموزشی پیشرفته ای که برای بالا بردن سطح کار برگزار می شود به فراموشی سپرده می شود. دوره هایی مانند
دوره آموزشی آنلاینی که به خوبی به ابعاد حرفه ای و شغلی کار روزنامه نگاری ورزشی و ارتباط آن با بازاریابی و روابط عمومی سازمان ها و باشگاه های ورزشی توجه نشان داده و عنوان بندی درسی کاملاْ عملیاتی به دست داده است.

در مواردی هم مانند
دوره آموزشی «مدرسه روزنامه نگاری دانشگاه تگزاس» به روزنامه نگاری ورزشی در سطح پیشرفته تری و در ارتباط با پیوند آن با سرگرمی و اقتصاد و جنبه های سیاسی و اجتماعی آن پرداخته شده است.

کارکردهای روزنامه نگاری ورزشی از جنبه اهمیت آن در روزنامه نگاری شبکه ای و روزنامه نگاری شهروندی و از جهت سهم آن در همگرایی اجتماعی با آرمان های روزآمد و پیشرو جامعه جهانی رو به گسترش است. در چنین چشم اندازی روزنامه نگاری ورزشی روزنامه نگاری مردم گمنامی است که دور از هیاهوهای نخبه گرایانه زندگی را در گرماگرم ورزش گرم تر می بینند و جهان را زیباتر. زیبایی ای که در امید «
سان دینگ گو» حامی فعال بازی های المپیک در یک نمایش ویدیویی «کمیته بین المللی المپیک» دیده می شود و عظمت آن چندان کمتر از مراسم آغازین بازی ها نیست.

منبع: سايت زيگزاگ

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 1387/06/11

اختلاف روزنامه نگاران و روابط عمومي ها

روزنامه‌نگاران و كارمندان حرفه‌اي روابط عمومي‌ها چندان تمايل ندارند به اين مسئله صحه بگذارند كه كارهاي مشابهي انجام مي‌دهند.
به‌جز اين، هر دوي اين گروه‌ها از اين نظر زير فشار هستند كه واقعيت را از زاويه ديد خودشان، به‌صورت متقاعدكننده‌اي منتشر كنند.

با اين وجود، اين سؤال به ذهن مي‌رسد كه چرا بسياري از روزنامه‌نگاران، شغل و حرفه خود را رها مي‌كنند و به روابط‌عمومي‌ها مي‌پيوندند؟ اينكه چگونه از كسي كه هميشه سؤال مي‌پرسيد، تبديل به كسي مي‌شود كه مجبور است از پاسخ دادن طفره برود؟ چگونه مي‌توانند ميان اين دو وجه، تعادل ايجاد كنند؟

از شغل و حرفه روزنامه‌نگاري، بارها به‌عنوان يك حرفه شريف كه كمبودها و تفاوت‌ها را آشكار مي‌كند، ياد شده است، حال آنكه بسياري از روزنامه‌نگاران، به‌دنبال كسب درآمد بيشتر و حقوق بالاتر، اين حرفه را كنار مي‌گذارند.

«سالومون ماك‌گيل»، سخنگوي روابط‌عمومي شركت فرودگاه‌هاي آفريقاي جنوبي، از سال 2001 در اين حرفه مشغول به كار است. او پيش از اين، روزنامه‌نگار بود.
او مي‌گويد: «بعد از ساعت‌ها كلنجار رفتن با خودم و احساسم، اين تصميم را گرفتم. به اين نتيجه رسيدم كه مجبور به انتخاب راه پردرآمدتري هستم. با وجود اينكه بسيار به روزنامه‌نگاري علاقه داشتم و سوداي من بود، اما در پايان ماه، بايد تعداد زيادي قبض را پرداخت مي‌كردم.»

او معتقد است هنوز شناخت و درك درستي از روابط‌عمومي‌ها وجود ندارد: «در طول سال‌ها، روابط عمومي‌ها جايگاه راهبردي‌اي از نظر مديريتي به‌دست آورده‌اند. آنها در هيات‌هاي مديريتي، حضور ثابتي دارند. من هر روز هفته با آدم‌هاي مشهور سياسي، نظامي، جامعه شهري و تاجران سروكار دارم.»

«پيريواشني رامسامي» كه روزگاري روزنامه‌نگار بوده، مي‌گويد كه به‌دست آوردن درآمد بيشتر و هيجان موقعيت جديد با چالش‌هاي جديد، او را از دنياي روزنامه‌نگاري جدا كرد و به دنياي روابط عمومي كشاند. او به‌تازگي در روابط‌عمومي اولين بانك ملي آفريقاي جنوبي مشغول به كار شده است.

او مي‌افزايد: «به‌دليل اينكه پيشرفت زيادي در شغل قبلي‌ام داشتم، احساس كردم به نهايت اين حرفه رسيدم. ديگر مشتاق و علاقه‌مند نبودم راهي را طي‌كنم كه مرا به مديريت روزنامه مي‌كشاند.»

او معتقد است كه اگر داشتن درآمد بيشتر، يك روزنامه‌نگار را در موقعيت انتخاب شغل جديد و ترك دنياي روزنامه‌نگاري قرار ندهد، روزمرگي و نياز به تجربه چالش‌هاي جديد، سرانجام باعث مي‌شود اين اتفاق بيفتد.  او تصريح مي‌كند: «بسياري بر اين عقيده‌اند كه اين تغيير، ناشي از روند طبيعي پيشرفت حرفه‌اي است. هيجان ورود به دنياي روزنامه‌نگاري و كار كردن در اين حرفه، مربوط به دوره و سن خاصي است.»

ماك‌گيل معتقد است كه ماندن در شغل جديدش، بسيار دشوار است: «احساس مي‌كردم با اينكه پايه و اساس روزنامه‌نگاري و روابط‌عمومي، مشترك است، اما به اندازه كافي، براي حرفه روابط‌عمومي آموزش نديده‌ام.» او ادامه مي‌دهد: «خبري از تحريريه پرهيجان و پرجنب‌وجوش نبود. در نخستين روزهاي كاري‌ام، مقابل دفتر كارم مي‌ايستادم و با هر كسي كه از جلويم رد مي‌شد، گپ مي‌زدم. محل كارم، بسيار خلوت و ساكت بود؛ به‌طوري كه گاهي احساس مي‌كردم آنجا بايگاني راكدي است.» او مي‌گويد كه به‌سختي در مقابل فكر جمع كردن وسايل‌اش و ترك آنجا مقاومت مي‌كرد.

ماك‌گيل به‌زودي دريافت كه بايد به اين وضع جديد عادت‌كند. او پس از مدتي، خود را غرق در شغل جديدش يافت: «مدام دلايل عوض كردن شغل‌ام را به‌خودم يادآوري مي‌كردم. سرانجام، به اين نتيجه رسيدم كه بايد از فرصت جديد به‌دست‌آمده، بهترين استفاده را بكنم و از تمام امكانات موجود براي انجام بهتر كار، بهره بگيرم.»

او اين‌طور ادامه مي‌دهد: «كمي پس از پيوستن من به روابط‌عمومي، كارفرماي من با يك مشكل حقوقي مواجه شد. كارمندان عليه او اقامه دعوا كرده بودند. در آن زمان، به‌درستي نمي‌دانستم چه بايد بكنم، اما اكنون، پس از سال‌ها كار در اين حرفه و گذشتن از تلاطم‌هاي زياد، به‌خوبي مي‌دانم در هر موقعيتي، بايد چه كاري انجام دهم وچگونه برخورد كنم. اكنون مي‌توانم با شجاعت با بازخوردهاي ناعادلانه و غيرمنصفانه روبه‌رو شوم.»

رامسامي مي‌گويد كه سروكله زدن با خبرنگاراني كه از روابط‌عمومي و وظايف آن و همچنين مقررات دست‌وپاگير اداري، شناخت درستي ندارند، كار بسيار طاقت‌فرسايي است: «بسياري از خبرنگاران، قبل از اينكه پاسخ سؤال‌ها و درخواست‌هايشان به‌طور رسمي ارسال يا منتشر شود، اقدام به انتشار اخبار و اطلاعاتي مي‌كنند كه تاييدشده نيست. اين مسئله، مشكلاتي را در روابط ميان روابط‌عمومي‌ها و خبرنگاراني كه انتظار دارند پاسخ‌شان را يك ساعت بعد بگيرند، به وجود مي‌آورد.»

مونوسامي از اينكه از هيجان و تحرك دنياي روزنامه‌نگاري دور افتاده، ناراحت است: «دلم براي سر در آوردن از پشت پرده جريان‌هاي سياسي تنگ شده است؛ با اينكه خبرنگاري سياسي در آفريقاي جنوبي در چند سال اخير، روند بسيار كسل‌كننده و سطحي نگري داشته است. براي تحرك و جنب‌وجوش تحريريه، دل‌تنگم.»

7 سال كار كردن به‌عنوان سخنگوي روابط‌عمومي شركت فرودگاه‌هاي آفريقاي جنوبي، باعث شده ماك‌گيل به‌سختي بتواند درباره اشتياق و علاقه‌اش به بازگشت به دنياي روزنامه‌نگاري بينديشد؛ با اين وجود، گاه‌گاهي شوق بازگشت به زندگي خبرنگاري به سراغش مي‌آيد.

منبع: همشهري‌آنلاين

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 1387/06/11

سخنان وزير ارشاد درباره آيين‌نامه حرفه‌اي روزنامه‌نگاران و هديه رئيس جمهور

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي از طي مراحل پاياني تدوين و تصويب آيين نامه حرفه اي خبرنگاران در دولت خبر داد.
حسين صفارهرندي درحاشيه جلسه ديروز دولت درخصوص هديه رئيس جمهور به خبرنگاران گفت: فعلا در حال استخراج اسامي خبرنگاران از افراد ديگري كه اسم آنها نيز در ليست خبرنگاران درج شده، هستيم.

وي اضافه كرد: هركسي كه كار خبري و يا تصويري مي كند، خبرنگار محسوب مي شود. اما برخي از رسانه ها ليست كساني را داده اند كه به هيچ وجه جزو گروه خبري به حساب نمي آيند و بايد اسامي اين افراد را از ميان اين خبرنگاران پالايش كرد. وي همچنين اعلام كرد: آمار اوليه تهيه شده حدود 3 هزار نفر خبرنگار را نشان مي دهد.

وزير ارشاد همچنين خبر داد كه تدوين و تصويب آيين نامه حرفه اي خبرنگاران مرحله پاياني خود را درهيئت دولت طي مي كند و ان شاءالله به زودي ابلاغ خواهدشد.

صفار هرندي همچنين پيرامون برخي گزارشات غيرواقعي و مغرضانه رسانه هاي منطقه اي از ايران گفت: ما تمامي برنامه ها و نوع رويكرد رسانه هايي كه در ايران دفتر دارند را به طور مداوم زيرنظر داشته و بررسي مي كنيم.

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 1387/06/11

اولين نرم افزار جامع روابط عمومي ها با همكاري بخش خصوصي تهيه شد

اولين نرم افزار جامع روابط عمومي با هدف تحقق روابط عمومي الكترونيك در مديريت شهري و ارايه خدمات مناسب به شهروندان توسط بخش خصوصي كشور تهيه شد.

به گزارش فارس "بهزاد تيمور پور " مدير روايط عمومي سازمان شهرداري هاي كشور ضمن بيان مطلب فوق افزود: در بخش اخبار سيستم جامع روابط عمومي مي توان اخبار مرتبط با سازمان كه توسط خبرگزاري ها روزنامه ها و سايت هاي خبري توليد شده است يا اخباري كه توسط روابط عمومي توليد گرديده است را ثبت نمود تا به عنوان خبرنامه داخلي يا بريده جرايد توسط شبكه داخلي سازمان در اختيار مديران و كارشناسان قرار گيرد.
وي همچنين اظهار داشت : به اين ترتيب عمليات تهيه بريده جرايد در سازمان به صورت الكترونيكي در آمده و علاوه بر افزايش سرعت تهيه بريده جرايد و سهولت دسترسي مديران به اخبار مرتبط با سازمان هزينه تهيه بريده جرايد به شدت كاهش مي يابد .
تيمور پور آرشيو تصاوير و تبليغات ،آرشيو اسناد و آرشيو قوانين و آيين نامه ها ،تكريم ارباب رجوع مديريت فعاليت ها ،توانايي ارايه گزارش عملكرد روابط عمومي در مقاطع مختلف ،برگزاري همايش ها ،نشر ،برنامه ريزي براي مناسبتها ،تقويم كاري و نظر سنجي را از بخشهاي مختلف اين نرم افزار برشمرد.

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 1387/06/11

وبلاگ‌هاي گروهي در جامعه ما فاقد هويت و تفكر مشخص هستند

به اعتقاد يك مدرس روزنامه‌نگاري، يك وبلاگ گروهي موفق زماني شكل مي‌گيرد كه هر يك از نويسندگان آن صاحب تفكر باشند و به صورت يك تشكل عمل كنند.

مينو بديعي، روزنامه‌نگار، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران اظهار كرد: هر نوع وبلاگ‌نويسي، چه به شكل گروهي، چه فردي و چه از لحاظ اطلاع‌رساني، ارتباط بين افكار و عقايد جامعه و همچنين توسعه زبان و ادبيات يك كشور، پديده مفيد و موثري است.

وي با بيان اينكه وبلاگ نويسي بيشتر يك فعاليت فردي است، تصريح كرد: اينكه چند نفر بخواهند به صورت گروهي در فضاي مجازي فعاليت كنند، فعاليت‌ آن‌ها بيشتر شبيه روزنامه‌نگاري سايبر، الكترونيك و يا خبرگزاري‌ها خواهد بود. بنابراين فعاليت يك سايت به صورت گروهي قابل قبول‌تر از وبلاگ‌نويسي گروهي است.

بديعي افزود: در يك وبلاگ به نظر مي‌رسد افراد نمي‌توانند انديشه‌ها، تفكرات، خاطرات و ديدگاه‌هاي شخصي خود را با فرد ديگري تقسيم كنند.

بديعي همچنين گفت: همان طور كه انديشه‌ها و تفكرات فردي را نمي‌توان در وبلاگ با فرد ديگري تقسيم كرد،‌ حتي اين عرصه در بحث اطلاع‌رساني نيز نمي‌تواند با فعاليت‌ گروهي موفق باشد، مگر روزنامه‌هاي آن لاين. چرا كه وبلاگ بيانگر شخصيت و فرديت يك شخص است.

وي تاكيد كرد: وبلاگ‌هاي ايراني بايد به سمت و سويي بروند كه مطالبشان را با هويت‌هاي واقعي خود منتشر كنند. ما در فضاي مجازي به سمت واقعيت‌ها حركت مي‌كنيم و اگر اينترنت را يك ابزار رسانه‌اي محسوب مي‌كنيم، بايد نويسندگان اين رسانه هويت مشخص داشته باشند.

بديعي در عين حال درباره وبلاگ‌هاي گروهي دانشجويان و استادان دانشگاه، گفت: اين گونه تشكل‌هاي گروهي نيز پس از اتمام دوره كاري و تحصيلي خود از هم مي‌پاشد، بنابراين دانشجويان نيز بايد تلاش كنند هويت مستقل خود را در وبلاگ داشته باشند.

وي با تاكيد بر اينكه وبلاگ نويسي از ابتدا جايي براي طرح مسائل فردي و ديدگاه‌هاي شخصي بوده است، گفت: يك وبلاگ گروهي خوب زماني شكل مي‌گيرد كه هر يك از نويسندگان در آن صاحب يك تفكر باشند. در حالي كه وبلاگ‌هاي گروهي در جامعه ما فاقد اين هويت هستند و به جاي تخصصي شدن، هنوز حرف‌ها و خاطرات معمولي خود را نقل مي‌كنند. بنابراين بهتر است يك وبلاگ با هويت و ديدگاه مشخص منتشر شود تا اينكه گروهي باشد، مگر آنكه گروه تشكيل شده در آن داراي يك هدف مشخص سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي باشد.

وي در عين حال خاطرنشان كرد: وبلاگ‌ گروهي بايد نماينده يك تفكر يا تشكل صنفي باشد كه در اين حالت تشكيل يك سايت كه در آن ديدگاه‌هاي مختلف منعكس شود، بهتر است.

بديعي خاطر نشان كرد: در شرايط فعلي، كسي كه از ابتدا كار او نوشتن بوده و حوزه‌هاي مختلفي را در وبلاگ تجربه كرده، اگر بتواند چندين وبلاگ با موضوعات مختلف را اداره كند، نشان‌دهنده توانايي فردي اوست. به ويژه اين مساله در جامعه شفاهي ما كه عادت به نوشتن او كم است، وبلاگ نويسي جاذبه‌هاي زيادي را براي آن ايجاد كرده است.

وي در پايان گفت: اگر وبلاگ‌نويسي بتواند متناسب با واقعيت‌هاي جامعه مدرن امروز حركت كند درگسترش آزادانه اطلاعات و همچنين زبان فارسي تاثير زيادي دارد.

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

دوشنبه 1387/06/11

دو كتاب ارتباطات و روزنامه‏نگاري تجديد چاپ شدند

چاپ دوم كتاب‏هاي "درآمدي بر ارتباطات سنتي در ايران" و "روزنامه‏نگاري تخصصي" از سوي مركز مطالعات و توسعه‌ي رسانه‏ها منتشر شد.

فاطمه كيهان مدير انتشارات مركز مطالعات و توسعه‌ي رسانه‏ها - با بيان اين مطلب اظهار كرد: دو كتاب "درآمدي بر ارتباطات سنتي در ايران" و "روزنامه‏نگاري تخصصي" به دليل اتمام نسخه‏هاي پيشين، تجديد چاپ شدند.

او افزود: كتاب "درآمدي بر ارتباطات سنتي در ايران" نوشته‌ي دكتر محمدمهدي فرقاني، با مقدمه‌اي از دكتر كاظم معتمدنژاد، در چهار فصل اهميت و ضرورت شناخت ارتباطات سنتي، سطوح و ساختارهاي ارتباطات سنتي، بازشناسي برخي از ارتباط‏گران، پيام‏ها و شيوه‏هاي ارتباطات سنتي و همچنين نقش شبكه‌ي ارتباطات سنتي در برخي از جنبش‏هاي اجتماعي ايران تدوين يافته است.

مدير انتشارات مركز مطالعات و توسعه‌ي رسانه‏ها درباره‌ي تجديد چاپ كتاب "روزنامه‏نگاري تخصصي" نيز با اشاره به اين‌كه اين كتاب حاصل سال‏ها تجربه و تلاش حسين قندي - نويسنده‌ي آن - به شمار مي‏رود، ادامه داد: اين كتاب نيز در چهار فصل تاريخچه‌ي روزنامه‌نگاري در جهان و ايران، تخصص روزنامه‏نگاري تخصصي، تقسيم‏بندي در روزنامه‏نگاري و همچنين گرافيك مطبوعات تخصصي و صفحه‏آرايي منتشر شده است.

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

شنبه 1387/06/09

معرفی یک وبلاگ تاثیر گذار

دوستان بدون مقدمه به شما خواهشا می گویم اگر می خواهید سواد شما از لحاظ علمی به خصوص در حوزه روانشناسی ارتقا پیدا نماید به وبلاگ "علیرضا ترابی"که هنوز از سوی دست اندرکاران کشف نشده است نگاهی بیندازید.(در ستون پیوندها نمم ایشان را ذکر نموده ام)

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه 1387/06/07

مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام

اسلام تأکید بسیاری به برقرار ارتباط دارد، از جمله مبانی و اصول ارتباطی عبارت است از:
1- برقراری ارتباط. 2- بخشش یکدیگر در ارتباط. 3- دوری گزیدن از جدائی و دوري از پشت کردن به یکدیگر.
امام علی (ع) در این باره می فرماید: " بر شما باد به ارتباط و بخشش به یکدیگر و دوری گزیدن از جدائی و پشت کردن به یکدیگر."
نهج البلاغه، نامه47

ترک نزاع بر وفق حق و عدالت

ديد ه ايد که بعضی اوقات بعضی آتش آور معرکه می شوند، و تحريک می کنند و اصرار می کنند تا کسی را با فرد ی درگير نمايند، با اينکه دانسته يا ندانسته موجب ظلم می کنند و به جفا کسی را وارد ستمی می نمايند
و موجب تضييع حقی می شوند. رفتار بزرگان ديني مي تواند معيار مناسبي
الگوي رفتاري مي باشد. در روايات آمده است: مردي به امام صادق (ع) عرض كرد: بين من وكساني در پاره اي از امور، كشمكش و نزاع در گرفته است، من مي خواهم از آن منازعه دست بردارم ولي اشخاصي از اين كار مَنعم مي كنند و مي گويند ترك منازعه براي تو باعث خواري و ذلّت خواهد شد. حضرت فرمود:" ذليل آن كسي است كه ستم مي كند، يعني اگر ترك نزاع بر وفق حق و عدالت است اقدام كن و به گفته آنان كه مانع اين كارند ترتيب اثر مده."
بحار، جلد 17، ص 173

ارتباطات و قدرشناسی و سپاسگزاری از کار نیکو

چگونگی رسیدن به خواستگتها راه و روش مختلفی دارد، که بعضی سالم هستند، یکی از راههای رسیدن به خواسته انسان که موجب استمرار انجام کار نیکو توسط افراد نیکوکار می شود، تشکر از کار نیک می باشد، قدردانی از افراد نیکوکار و کارهای شایسته می تواند موجب استمرار کار نیک شود، امّا بر عکس ناسپاسی و عدم قدرشناسی از نیکوکاران و کار نیک افراد زمینه دلسردی و ترک کار نیک را فراه می نماید. این قدردانی می تواند شامل زحمات افراد مانند پدر و مادر، همسر و فرزند و مسئولین و کارگزاران و خیرین و نیکوکاران را شامل شود، به هر حال تشکر از کار نیک موجب مسرّت و رضایتمندی فرد نیکوکار و ادامه انجام کار نیکو می گردد و ناسپاسی از فرد نیکوکار موجب ترک عمل نیکو می گردد، که این کار مورد نکوهش بزرگان دین قرار گرفته است.
امام جعفرصادق(ع) می فرمايد: "خدا لعنت كند راه زنانِ نيكي را، يعني كسي كه به وي نيكي مي شود، اما او ناسپاسي مي كند و در نتيجه نيكوكار را از نيكي كردن به ديگران باز مي دارد."
الاختصاص، ص241

یکی از روشهای موفق در ارتباطات این است که از مردم شناسی برخوردار باشی به طور مثال اگر مایلید با شما خوب رفتار شود ببینید چگونه رفتاری درشأن شماست و چگونه رفتار کنند رضایتمندی شما را فراهم می نماید همانطور با دیگران رفتار نما، البته در این روش چند مسئله قابل توجه است ، یکی اینکه اگر طرف مقابل شماجنبه نداشته باشد و ارزش کار شما را نداند و فکر کند که شما به خاطر صفات پسندیده آن فرد و یا دليل دیگری این کار را انجام می دهید و این رفتار مشکلزا می شود و یا اینکه بعضی که متکبر هستند، با چشم تحقیر نگاه می کنند و رفتار شما را وظیفه ای در برابر خود بدانند و اینگونه برداشتها می تواند زمینه به خطر انداختن سلامت ارتباطی را فراهم می نماید. دیدگاه اسلام بر اساس انسانی بودن رفتار هست، حال رفتار متقابل هم گاهی می تواند این رفتار را تحت شعاع قرار دهد، ولی با توجه به مبانی اسلام و عقلانیت باید در حد توان رفتار از ارزشهای انسانی برخوردار باشد و چون طبیعت و سرشت افراد احترام و رفتار انسانی را بیشتر می پسندد، این رفتار می تواند به آسایش ارتباطی منجر شود و زمینه روابطی سالم و مطوئن فراهم نماید.

حضرت علي ( ع ) فرمودند :
براي مردم آن را بخواه كه براي خود مي خواهي و با دگران طوري رفتار كن كه مايلي در برابرت آن چنان كنند .
مستدرك 2 ، ص 309

ارتباطات دارای فنون رفتاری متعدد متناسب با رفتار های مرتبط می باشد، مدیریت رفتار در ارتباطات تآثیر بسزائی دارد، از جمله رفتارهائی که موجب حفظ ارتباطات می شود، سازش و مدارا نمودن در ارتباطات می باشد، که ترک این رفتار موجب لطمه های ارتباطی می شود. امام جواد (ع) می فرماید: " آنکه سازش و مدارا را ترک کند، ناگواری به او روی آورد."
بحارالانوار، ج68،ص341
ویژگیهای بدتربن مردم، یا بد ترین افراد:
بر قراری ارتباطات افراد بستگی به تآثیرات رفتارها و گفتاررهای یکی از خصوصیّات بدترین مردم این است که از افراد ترس شرشان از آنان پرهیز می کنند.
حضرت علي ( ع ) در این رابطه چنين فرمودند :
بدترين مردم كساني هستند كه دگران از ترس شرشان از آنان پرهيز مي كنند.
مستدرك ، جلد 2 ، ص 339
توجه به رضایتمندی در ارتباطات:
اسلام مسائل ارتباطاتی افراد را با توجه به حفظ سلامت ارتباطات و رضایتمندی طرح نموده است و این موضوع در رابطه با بهره مندی از مال یکدیگر هم صادق است. حضرت محمّد (ع) می فرماید:" برای هیچ کس چیزی از مال برادرش روا نیست مگر با رضایت خود او."

خودپسندی و غرور و مطمئن شدن به خود از موانع ارتباطات

بعضی وقتی در ارتباط با افراد دیگر روبرو می شوند خود را برتر از آنان می بینند ولی این برداشت از خود نه بر اثر رفتار ضعیف افراد مرتبط با آنان است، و یا به دلیل برتری فضیلتی و علمی فرد است، بلکه به دلیل عدم تربیّت نفس و خودپسندی و خود بزرگ بینی و غرور کاذبیست که موجب شناخت اشتباه فرد از خودش می شود.
در این باره نیز آمده است:
امام هادی (ع):
آن که از خودش راضی شود، ناراضیان از او فراوان شوند.
بحارالانوار،ج72،ص316

ارتباطات و تآثیر حفظ کرامت پدر و مادر احترام به پدر و مادر :
رعایت کرامت پدر و مادر بر فرزندام واجب و لازم است، اما رعایت این اصل نه تنها باعث بزرگی شخصیّت فرزندان می گردد و هم موجب حفظ کرامت پدر و مادر می شود که موجب رحکت خداوند و افزایش روزی و طولانی شدن عمر هم می گردد.
حضرت محمّد (ص) در این باره می فرمایند:
هر که خوش دارد عمرش دراز و روزی اش بسیار شود، به پدر و مادرش نیکی کند.
میزان الحکمه، ح22671

ارتباطات و شخصیّت اندیشه برتر در پرهیز از فکر ظلم وستم به دیگران

اسلام فقط به عمل انسان کار ندارد مراحل بالاتر رشد و ترقی را در نظر دارد ، به طور مثال اسلام به نیت، فکر و آنچه در دل می گذرد نیز توجّه داشته است و این مراحلی از رشد دوره تطور انسانی می باشد. در اینجا به سخن حضرت محمد(ع) اشاره داریم که به جزء ستم نمودن به اندیشه ستم ننمودن هم تأکید دارد و عما نیندیشیدن به ظلم نمودن از ارزشهای بالادانسته است. حضرت چنین می فرمایند:
" برترین اندیشه این است که آدمی صبح کند و به فکر اندیشه ستم به کسی نباشد."
من لایحضره الفقیه، ج4،ص353

ارتباطات و حفظ کرامت انسانی افراد

اسلام توجه زیادی به حفظ کرامت افراد دارد و برای تحقیر افراد مجازات سختی بر شمرده ایت. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی خوار و حقیر شمارد، خداوند متعال در روز رستاخیز او را انگشت نما و سپس رسوایش کند.
بحارالانوار،ج72، ح52.

حفظ کرامت انسانی در ارتباطات

دیدگاه اسلامی توجه خاصی به حفظ کرامت انسانی و قدر و منزلت انسان دارد،
حضرت محمّد (ع) در رابطه با ضرورت توجه به مبانی اخلاقی ارتباطات
می فرمایند:
" هیچ یک از شما نباید احدی از بندگان خدا را خوار و بی مقدار شمرد؛ زیرا نمی داند که کدامیک از آنها دوست و ولی خداست."
بحارالانوار،ج75، ص147،ح21
"هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی خوار و حقیر شمارد، خداوند متعال در روز رستاخیز او را انگشت نما و سپس رسوایش کند."
بحارالانوار،ج72، ح52.

ارتباطات و روش نیکو تبلیغ و امر به معروف

خیلی از روشها امر امر به معروف را کاری زشت و غیر قابل پذیرش نشان داده است، یکی از دلائل این مسئله می تواند نحوه روش تبلیغ باشد. دیدگاه اسلامی به نیکو بودن روش دعوت تأکید دارد. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
هر که مردم را به نیکی ها دعوت می کند، باید روش دعوتش نیکو باشد.
مسند الشهاب، ج1،ص258


ارتباطات و آئینه بودن برادر مؤمن


در ارتباطات برادران دینی آئینه بودن برادر مؤمن موجب می شود که ناراحتی از برادر خود کم شود نه اینکه آئینه بودن موجب افزایش ناراحتیهای او شود،
حضرت محمّد (ص) در این باره می فرماید:
مؤمن آئینه برادرش است، ناراحتی ها را از او دور می سازد.
وسائل الشیعه، ج12،ص210

ارتباطات و همکاری و تعاون


بعضی در ارتباطات خود فکر می کنند که مثلا چون دوست و رفیق هستند و یا اینکه همکار هستند پس باید در هر موردی که پیش آمد با هم همکاری نمایند و همدیگر را تنها نگذاشته و یاری دهند، حتی در بعضی اتفاقات ناگوار شاهد چنین نگرشها وبرداشتهای اشتباه هستیم.
امّا نگاه عدل گستر اسلام با تأکید همکاری در نیکوکاری و پرهیزکاری، کیفر سختی را برای
همکاری در گناه و تجاوز بر شمرده است. در قرآن سوره مائده ، آیه دو چنین آمده است:
در نیکوکاری و پرهیزکاری همکاری کنید نه در گناه و تجاوز و از خدای بترسید که او به سختی کیفر می دهد."
قرآن، سوره مائده، آیه2.

ارتباطات و توجه به امانت سپاری به فرد امین

بعضی هر کاری انجام می دهند و بعد از خداوند حمایت می خواهند، اسلام با اینگونه حمایت مخالف است، به طور مثال اگر شما مالت را به دست فرد عیر امینی سپردی و بعد انتظار حفظ آنرا داشتی، اینکار غیر معقول و نتیجه ای نامعلوم دارد.
حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
کسی که به فردی غیر امین امانت سپارد، خداوند ضامن او نیست؛ زیرا او را به امانت سپاری به غیر امین باز داشته است.
بحارالانوار،ج103،ص179، ح3.

ارتباطات و خصوصیات و ویژگیهای بهترین فرد یا افراد امّت

ویژگیها و خصوصیّات فردی که بهترین پیروان دیدگاه اسلامی را به خود اختصاص می دهد، عبارت است با بردباری در برابر بی خردی دیگران، گذشت در برابر جرم و ستم دیگران و شکیبائی در برابر آزار و اذیّت دیگران. امّا این خصوصیّات به این معنی نیست که راه برای سبک مغزی و ظلم و اجحاف و آزار و اذیّت باز گذاشته شود و باید برای جلوگیری از برخوردهای بی خرد و ظلم و اجحاف و آزار و اذیّت
قوانین و برنامه ها و آموزشها برقرار شود تا وضعیتی ایجاد نشود، که بعضی بدین سبب از آن جامعه گریزان شوند، ولی اگر فردی با وجود توانائی هائی که دارد، اینگونه برخورد نماید که در برابر بی ادبی و جهل و سبک مغزی و جرم و ستم و آزار و ستم دیگران بردباری و شکیبائی و گذشت نماید، این فرد از بزرگواری و شخصیّت برجسته ای برخوردار است. حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
" بهترین امّت من آنان هستند که هر گاه نسبت به آنان بی خردی شود، تحمّل کنند و چون در حق آنان جرم و ستمی شود گذشت کنند و هر گاه آزار و اذیّت شوند شکیبائی ورزند."
تنبیه الخواطر، ج2، ص123.

ارتباطات و خصوصیّات نادان:
عدم اندیشه صحیح و سنجش در سخن و روحیه ستمگری از جمله خصوصیّات فرد نادان است. اینگونه فرد در ارتباط با دیگران نیز نمی تواند رفتار شایسته ای داشته باشد. حضرت محمّد در رابطه با آثار وعلل رفتار فرد نادان در ارتباط با دیگران چنین می فرماید: " خصوصیّت نادان این است که درباره هر کس که با او در ارتباط است ستم روا دارد، به فرو دستش دراز دستی کند، بر بالا دستش گردنفرازی نماید و بدون آن که در سخن بیندیشد زبان به گفتار گشاید."
تحف العقول، ص29

یقین به امید به خداوند و ترس از انجام گناه عامل حفظ و کنترل انسان از انجام بدیها:
در مراتب کمال مرتبه ایست که انسان به یقین می رسد و یکی از مهمترین علم یقین علم بر این است که سبب ساز کارها خداوند است و همه واسطه هستند از طرف خداوند، البته فهم این مطلب که برخورداری از نعمتها با ناسپاسی آن و رفتن به راه غیر خداوند و آزمایشات خداوند و وجود افراد و جامعه صالح در رسیدن انسان به حقوقش از دیگر مسائلی هست که با وجود به آنها انسان به این مرتبه برسد که همه چیز را از آن خداوند بداند و او را دستگیرنده و بالابرنده خود به یقین بداند، که این مرتبه هم به لحاظ تأثیرات شخصیتی آن و هم به لحاظ مرتبه معرفتی و عرفانی آن مرتبه بالائی محسوب می گردد و به آسانی انسان به دست نمی آورد، حسن ظن انسان به خداوند به همین معنیست که انسان به جز خداوند به کس دیگری امید نداشته باشد، و جز از انجام گناه از چیز کس و چیز دیگری نترسد.
امام جعفرصادق ( ع ) می فرماید:حسن ظن به خداوند آن است كه جز به خدا، به كس ديگري اميد نداشته باشي و جز از گناهانت از كس ديگری نترسي. كافی، ج2، ص72
شاید بعضی فکر کنند این مرتبه می تواند موجب تکبر شود ولی اینگونه نیست، وقتی انسان متواضع و فروتن به اندازه باشد و خود را در برابر خداوند ناچیز ببیند وآگاهانه و با اخلاص او را قادر بر مسائل زندگی خویش ببیند،و مستمر از او طلب کمک بخواهد، محال است که متکبر شود.
یقین به امید به خداوند و ترس از انجام گناه عامل حفظ و کنترل انسان از انجام بدیها می شود.
در اينجا معناي خدا ترس بودن بيشتر روشن مي گردد، منظور از خداترس بودن ترسيدن از انجام گناه در محضر خداوند است، و ترس از نتيجه اعمال گناه می باشد، نه اينکه خداوند ترسناک است، يا خداوند نياز داشته باشد که انسانها از او بترسند، وقتي که انسان ازانجام گناه مي ترسد، اين ترس عاملی مي شود تا انسان خود صحّت کارهايش را نظارت و کنترل نمايد، و خويشتن را از انجام کارهای نتدرست محافظت نمايد و شخصيتی خطاکار نداشته باشد و اين موضوع حتّی در پيري بر رفتار و کارهای انسان مؤثر مي باشد، در اين باره
حضرت علي ( ع ) نیزمي فرمايد: شايسته انسان است كه در پنهان، خدا ترس باشد، خويشتن را از عيوب ونقايص محافظت نمايد، و در ايام پيري بر اعمال خير خود بيفزايد. شرح ابن ابي الحديد ، جلد 20 كلمه 205 ، ص 278

يکی از راههای جلب رضايت خداوند اين است که انسان در ضمیر خود خيرخواه مردم جهان باشد، و ذهنیات و افکار انسان باید برای همه مردم جهان باید به نیکی بیندیشد و انسان در ضمیرش خیرخواه مردم جهان باشد.
حضرت علي ( ع ) در این باره می فرماید :
بهترين و رساترين وسيله جلب رحمت الهي آن است كه آدمی در ضمير خويش خيرخواه تمام مردم جهان باشد.
غرر الحكم، ص 271 و 212

ارتباطات و خیرخواهی و خوش گمانی مردم نسبت به هم

بر عکس آنچه که منحرفین فکری و دشمنان اسلام ترویج نموده اند و اسلام را دین خشونت تبلیغ نموده اند، در جای جای دیدگاههای اسلامی جوانمردی، در ستکار و خیرخواهی و صلح و آرامش در مرام اسلامی بسیار دیده می شود، به جز مواردی که به آنها برای حفظ جان و میهنشان و دینشان دستور جهاد داده شده است، در موارد دیگر ضمن حفظ حقوق افراد ، خداوند جامعه و مردم را به خیرخواه بودن و خوب فکر نمودن در رابطه با همدیگر توصیه می نمابد.
حضرت علی ( ع ) در این باره می فرماید:
خداوند دوست دارد كه مردم درباره هم خوب فكر كنند و خير خواه يكديگر باشند.
غرر الحكم، ص 212 و 271
البته توجّه به این نکته ضروریست که اسلام به مسائل دیگری نیز توجّه لازم داشته است، مسائلی که در رابطه با شناخت مردم و ملاحظاتی که باید در ارتباطات مورد توجّه افراد قرار گیرد، نیز مورد توجّه مبانی و اصول ارتباطات در اسلام می باشد. امام خیرخواهی و تفکر مثبت به مردم یک اصل انکار ناپذیر در مرام ومنش اسلامیست، گرچه مسائل دیگر هم در ارتباطات از نظر اسلام باید بدان توجه لازم صورت پذیرد، که در مباحث دیگر مبانی و اصول ارتباطات در اسلام در باره آن سخن می گوئیم

ارتباطات و خصوصیّات نادان

عدم اندیشه صحیح و سنجش در سخن و روحیه ستمگری از جمله خصوصیّات فرد نادان است. اینگونه فرد در ارتباط با دیگران نیز نمی تواند رفتار شایسته ای داشته باشد. حضرت محمّد در رابطه با آثار وعلل رفتار فرد نادان در ارتباط با دیگران چنین می فرماید: " خصوصیّت نادان این است که درباره هر کس که با او در ارتباط است ستم روا دارد، به فرو دستش دراز دستی کند، بر بالا دستش گردنفرازی نماید و بدون آن که در سخن بیندیشد زبان به گفتار گشاید."
تحف العقول، ص29.

مبانی انسانی اسلام در ارتباطات با افراد تنگدست

برای همه امکان دارد پیش بیاید که روزها و یا قسمتی از عمر خود را تنگدست شوند، اسلام با توجه به حفظ کرامت انسانی شفقت را اساس برخورد در ارتباطات با افراد تنگدست دانسته است،
حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:
همچنان که بدهکار تو، اگر توانگر باشد روانیست در پرداخت بدهیش به تو تعلّل ورزد، بر تو نیز روا نیست که، اگر بدانی تنگدست است او را تحت فشار قرار دهی.
ثواب الاعمال، ص167، ح5

پاداش مهلت دادن به افراد تنگدست
دیدگاههای اسلامی بر اساس شفقت و مهرورزیست، وام دادن به افراد تنگدست و صبر نمودن برای فرج و گشایش تنگدست دارای آثار معنوی و مادی خاص خود می باشد.
حضرت محمّد (ع) در این باره می فرماید:"هر کس به مؤمنی وامی بدهد و ( برای پس گرفتن آن ) صبر کند تا دستش باز شود، مال او زکات محسوب می شود و در نماز ، با فرشتگان باشد تا این که وامش به او برگردانده شود."
ثواب الأعمال، ص166، ح1.
" کسی که به تنگدستی مهلت دهد، خداوند در روزی که هیچ سایه ای جز او نیست، وی را در پناه سایه خود درآورد."
الکافی، ج8، ص9، ح1.
"هر که می خواهد دعایش مستجاب و اندوهش بر طرف شود، به تنگدست مهلت دهد."
کنزالعمّال، ح15398.
محسوب حساب شدن مال وام دهنده به جای زکات بواسطه مهلت برای گشایش برای فرد دستنگ، همراهی فرشتگان در نمار زمان مهلت دادن به فرد تنگدست، در سایه حمایت خداوند، برطرف شدن اندوه و برآورده شدن حاجت از جمله ثمرات مهلت دادن به افراد تنگدست به جهت پرداخت وامشان می باشد.
کیفربی توجّهی به افراد تنگدست:
امّا افسوس که افرادی به جمع اموال بسیار پرداخته و در راه خدا خرج نمی نمایند و به تنگدستان کمک نمی نمایند. امام علی (ع) در این رابطه می فرمایند:
" بزرگترین افسوس در روز قیامت، افسوس مردی است که مالی را به ناروا گرد آورده و آن را برای کسی بر جای گذاشته و او آن را در راه طاعت خدای سبحان خرج کرده باشد و بدان سبب به بهشت رود و تو به دوزخ."
نهج البلاغه، حکمت 429.
و حضرت محمّد (ع) در رابطه با تأثیرات ناراحتی افراد تنگدست می فرمایند:
"بترسید، از نفرین تنگدست".
کنزالعمّال، ح15424.

مبانی و اصول ارتباطی از دیدگاه اسلام6
ارتباطات و نشانه ها ی ایمان و معیارهای سنجش حد کمال:
ازجمله اصول و مبانی دیگر ارتباطات در اسلام ترک نزاع و لجاجت لفظی می باشد که از نشانه های ایمان و به کنال رسیدن انسان نیز می باشد.
حضرت محمّد( ص) در این باره می فرماید: " بنده به حقيقت ايمان به حد كمال نمی رسد تا آنكه نزاع و لجاجت لفظی را حتّی در جائی كه حق با وی است رها سازد."
محجه البيضاء، ج5، ص208
از اصول و مبانی دیگر ارتباطی عبارت است شتاب ننمودن در مجازات و مهلت دادن به عذرخواهی نمودن، قبل از مجازات نمودن می باشد. این اصول و مبانی که جنبه و ابعاد مختلف روانشناسی و تربیتی نیز دارد، بر اساس دیدگاههای مشرف به مسائل نیازهای روانشناسانه و تربیتی می باشد.
امام حسن (ع) پرهیز از شتاب در مجازات خطا کار می فرماید:
" در مجازات خطا کار شتاب مکن و میان خطا و مجازات راهی برای عذر خواهی قرار بده. "
بحارالانوار،ج78،ص113
ارتباطات و مبانی و اصول ارتباطی:
از جمله اصول ارتباطی دیگر عبارت است از : نیکی رفتار نمودن با برادران و گذشت و پوشاندن گناه برادران.
امام علی (ع) در این باره می فرماید:
با برادران به نیکی رفتار کن و گناهانشان را با گذشت بپوشان."
میزان الحکمه، ح12976
البته این بدان معنا نیست که اگر فردی خطا نمود از خطای او با روشها و راههای مناسب و سنجیده پیشگیری نشود. بخصوص که به دیگران و یا خود او آسیب و لطمه وصدمه های مختلف وارد نماید و موجب تضرر خود او و دیگران گردد، زیرا اینگونه حدیث ها از یک جنبه رفتاری سخن به میان آورده است و در احادیث دیگر به جنبه های دیگر رفتاری پرداخته است و پیشگیری از لطمه زدن به خود فرد و دیگران وپیروی ننمودن از خوشامدهای نفسانی که موجب آسیب و لطمه می گردد، در احادیث دیگر اشاره شده است.
از جمله اصول و مبانی ارتباطات شاد نشدن از خطای دیگران است.
امام علی (ع) ضمن نهی از شاد شدن دیگران می فرماید: " به خطای دیگران شاد مشو که همیشه از تو درستکاری سر نزند .
ارتباطات و رضایت شرط استفاده از مال برادر
بعضی عادت دارند از مال برادر خود بر می دارند بدون رضایت او، این کار در اسلام مورد تأئید نمی باشد زیرا در اسلام بسیار توجّه به رعایت حقوق افراد لحاظ شده است، از جمله این موارد عبارت است از استفاده از مال برادر، در این باره حضرت محمّد (ع) می فرماید:" برای هیچ کس چیزی از مال برادرش روا نیست مگر با رضایت خود او."
کنزّالعمال، ح30345.
ارتباطات و مردم داری و خردمندی
امروزه علوم مردم داری برای ارتباطات قوی و همچمین مسئولین مصادر مختلف و حاکمین از اهمیّت ویژه ای برخوردار است، هرچه ارتباطات گسترش بیشتررشد می نماید و همچنین هر چه مظام ها به سمت پاسخگوئی موفق تر پیش می روند و سلطه نظام ظالمانه بیشترضعیف می شود و پرداختن به مسائل و نیازهای مردم و اهمیّت دادن به حفظ کرامت و حرمت از ارزشمندی بیشتری برخوردار می شود و تأثیرات آن بیشتر بر دوام حکومتها و دوام ارتباطات روشن می شود، اهمیت نیک مردم داری بیشتر مشخص می شود، این در حالیست که دیدگاه دین اسلام در چند صد قرن گذشته به اهمیّت این مسئله مهم تأکید می نماید.
امام جعفر صادق(ع) در این رابطه می فرماید:
" نیک مردم داری یک سوم خردمندی است."
العقل والجهل فی الکتابه والسنه، ح257
در واقع میزان خردمندی افراد را می توان در مردم داری نیکوی آنها مشاهده نمود. و نیکو مردم داری نمودن جایگاه ویژه ای در خردورزی به خود اختصاص داده استبه یطوریکه از تظر امام جعفر صادق(ع) نیک مردم داری یک سوم خردمندی محسوب می شود.

ارتباطات و شناخت دوست
خوشنود کردن غیر واقعی و صحیح به مطالب باطل، گول زدن افراد با پنهان نگه داشتن آنها از حقایق به معنای خیانت است و در ارتباطات و دوستیها باید بدین رفتارها توجه کافی به عمل آید.در این باره حضرت علي ( ع ) می فرماید :
كسي كه تورا به مطالب باطل خشنود سازد و به بازي وسخنان غيرواقعي گول بزنداوحقايق را از توپنهان داشته ودرباره ات خيانت كرده است.
غرر الحكم ، ص 508
از جمله نشانه های بدترین مردم و ویژگیهای شاخص بد بودن افراد این است که دیگر افراد از ترس شر آنها از معاشرت با آنها دوری ورزند. به همین دلیل تربیّت نفس و زدودن رذائل اخلاقی از منش و خوی و رفتار و آراسته بودن خود به فضائل اخلاقی ضرورتی انکار ناپذیر برای فرد و جامعه انسانی پیدا می نماید، زیرا این مشخصه هر چه مسئولیت و امکان حضور در بعد بزرگتری پیدا نماید خطرناکتر و مردم بیشتری از شر و خطرات آن فرد در عذاب خواهند بود. به طور مثال اگر یم فرد در یک خانواده شر داشته باشد، شرش به اعضای یک خانواده می شرسد، امّا اگر شرارت فری به اندازه مردم یک کشور و یا دنیا باشد، گستره افرادی که در وحشت و ضرر و زیان خواهند بود بیشتر خواهد بود. مانند افرادی که در اشغال کشورها و یا ایجاد فساد اخلاقی و مالی و فکری و یا اعتیاد و یا و یا تهدید و کشتار و صدمه زدن به دیگران نقش کشوری و یا جهانی ایفا می نمایند. به همین دلیل مردم جهان باید کاری کنند که بهترین افراد به لحاظ شایستگیهای لازم انسانی در کنار خصوصیات لازم دیگر مدیریت و مسئولیتهای مختلف را در مراتب مختلف به عهده بگیرند، تا دنیا مردم دنیا دچار ضرر و ترس و وحشت نگردند و شاهد ظلم و ستم نباشند.
حضرت علي ( ع ) در رابطه با چنین افرادی می فرمایند:
بدترين مردم كساني هستند كه دگران از ترس شرشان از آنان پرهيز مي كنند.

نوشته شده توسط امیر ترقی نژاد در |  لینک ثابت   •